Home I wś, okres międzywojenny i II wś 2 18 listopada 1918. Dzień, w którym zapadła decyzja o wojnie. II wojnie. Część 2.

18 listopada 1918. Dzień, w którym zapadła decyzja o wojnie. II wojnie. Część 2.

przez historyk
0 komentarz

W poprzednim wpisie doprowadziłem Państwa mniej więcej do końca 1930 roku. Przypomnę zatem, jaki jest stan wyjściowy:

– Stalin realizuje program industrializacji Rosji Sowieckiej i przebudowy armii. Planuje, że wiosną 1942 roku Armia Czerwona ruszy na zachód; cel: zająć (i zlikwidować jako suwerenne państwa) Polskę i Niemcy;

– Hindenburg doprowadził w Niemczech do zaprojektowania i rozpoczęcia budowy Ostwall, potężnego systemu umocnień na przestrzeni od Kołobrzegu po Świdnicę; na ten moment wydaje się, że istnieje możliwość zapewnienia Niemcom względnego bezpieczeństwa, ale tylko względnego. I na dość krótko, albowiem każde umocnienia można przełamać.

Mamy lato 1931 roku. Niemiecki attaché wojskowy, podobnie jak jego koledzy po fachu ze wszystkich działających w Moskwie ambasad, otrzymuje zaproszenie na sowieckie manewry wojskowe. Prawie każda armia na świecie organizuje takie pokazowe ćwiczenia. Żołnierze i sprzęt mają się doskonale prezentować, oczywiście w trakcie gry poligonowej przeciwnik zostaje pokonany a wyznaczony cel zdobyty. Nihil novum sum sole. Ale nie tym razem. Przeciwnik zajmuje umocnione (bunkry i grupy warowne) pozycje za rzeką; podejścia zaminowane, brzegi zamienione w bagniste rozlewiska. Koszmar dla nacierającego żołnierza, bo ani osłony, ani możliwości szybkiego podejścia do pozycji przeciwnika. Ale oto novum: marszałek Michaił Tuchaczewski prezentuje spadochroniarzy! Desant ląduje nawet kilka kilometrów za umocnionymi pozycjami. Atakuje je od tyłu, a tam siła ognia jest najsłabsza. Padają poszczególne bunkry, a potem, na znak, że droga wolna (i bezpieczna), rusza właściwe natarcie. Obrona zostaje dosłownie zmieciona z powierzchni…

Wszyscy są zachwyceni. Ale Niemcy są przerażeni. A właściwie Hindenburg. On zdaje sobie sprawę z tego, że ta taktyka będzie dla Niemiec śmiertelna. Ostwall traci sens. Co pozostaje? Zbudować silną armię, zdolną stawić czoło Armii Czerwonej; tyle, że tego zabrania Traktat Wersalski. Hindenburg znalazł rozwiązanie – znajdziecie je Państwo w „PAKCIE Z HITLEREM”.

W 1932 roku w Rzeszy odbyły się wybory prezydenckie. Bezapelacyjnie zwyciężył Paul von Hindenburg, zdobywając 53% głosów; na drugim miejscu, z wynikiem blisko 37%, uplasował się Adolf Hitler. Można powiedzieć, że Hindenburg zablokował Hitlera, ale to nie będzie prawdą. Hindenburg rozwiązał Reichstag, ogłosił wybory parlamentarne i stanął na plakatach wyborczych NSDAP razem z Hitlerem. Efekt? W lipcowych wyborach NSDAP zdobyła ponad 37% głosów. Więcej, niż socjaldemokraci i komuniści razem wzięci!

Co było dalej, wiemy wszyscy – 30 stycznia 1933 roku Hitler został powołany przez prezydenta Hindenburga na urząd Kanclerza Rzeszy Niemieckiej. I obrał kurs przygotowania Niemiec do nowej wojny.

A Stalin? Nie mógł w tym czasie niczego przedsięwziąć. Armia Czerwona była na początku przebudowy; industrializacja sowieckiej Rosji szła opornie, produkcja wojskowa była daleka od zaplanowanej. Opcja była jedna: układy z Niemcami. Czemu akurat takie rozwiązanie? Stalin doskonale zdawał sobie sprawę z tego, jak dalece odbiega poziom rozwoju klasy robotniczej w Niemczech i „robotników przemysłowych” w Rosji. Niemieccy robotnicy byli świetnie wykształceni, przygotowani do obsługi coraz to bardziej skomplikowanych maszyn i, a może przede wszystkim, nastawieni na wymaganą jakość ich pracy. Rosyjski proletariat to byli, generalnie, ludzie ze wsi. Często analfabeci. Strachem przymuszani do realizacji planów produkcji osiągali je, owszem, a rządzący uważali, że z czasem „ilość przejdzie w jakość”.

Stalin potrzebował czasu. Postawił na dyplomację. I tak oto szefowie resortów spraw zagranicznych: Konstantin Freiherr von Neurath ze strony niemieckiej oraz Maksim Litwinow z sowieckiej zaczęli się coraz częściej spotykać. Rozwijali współpracę gospodarczą, zainicjowali współpracę służb policyjnych i… nakreślili plan działań na wypadek wojny niemiecko-polskiej. Taki niby ogólny, ale to na jego podstawie ich następcy podpisali pakt Ribbentrop-Mołotow.

Czy był koniecznością? Z punktu widzenia Hitlera absolutnie nie, ale Stalin nie dał mu pola wyboru. Albo zgodzi się na podział Polski, albo Sowieci zmotywują Francuzów i wspólnie, na dwa fronty, uderzą na Niemcy. Hitler, co oczywiste, wybrał czasową współpracę ze Stalinem.

22 czerwca 1941 roku rozpoczęła się wojna niemiecko-sowiecka. Czy była zaskoczeniem dla Stalina? Historycy twierdzą, że tak, chociaż Brytyjczycy przekazywali do Moskwy informacje o planowanej agresji.

Wydaje się jednak, że było inaczej. Książka „Piekło frontu wschodniego”, będąca opracowaniem dzienników zwykłego żołnierza niemieckiego Hansa Rotha, pokazuje bowiem inny obraz. Gdzieś nad Bugiem, gdy wojska niemieckie powoli zajmowały pozycje wyjściowe do ataku na Związek Sowiecki, od połowy czerwca 1941 roku czerwonoarmiści prowadzili rozpoznanie niemieckiego brzegu. Jakby przygotowywali się do natarcia… Tu trzeba wyjaśnić: ukraińska część Armii Czerwonej była już w pełni przygotowana do wojny i dlatego postawiła Niemcom tak twardy opór.

Rok 1942 to, w wydaniu Stalina, dyplomacja ukierunkowana na uzyskanie jak największych korzyści politycznych i terytorialnych po wojnie. Rozmawia z Churchillem; wspólnie dokonują podziału stref wpływów w Europie Południowo-Wschodniej i Środkowej. W zamian za utrzymanie brytyjskich wpływów w Jugosławii, Grecji i basenie Morza Śródziemnego Stalin dostaje Litwę, Łotwę, Estonię, Polskę, Czechosłowację, Węgry, Bułgarię i Rumunię. To niby bardzo dużo, ale w Niemczech ma dostać ziemie do Łaby. Mało, bardzo mało. Na marginesie: o wizycie Churchilla w Moskwie na początku zimy w grudniu 1942 roku nie mówi się. Tak jakby jej nie było. A to właśnie po tej wizycie Churchill przekazał generałowi Sikorskiemu, że żadne powstanie w Polsce (Akcja „Burza”) nie otrzyma sowieckiej pomocy, jeśli nie będzie uzgodnione ze Stalinem…

Wróćmy do Stalina. Mawiają, że pokorne ciele dwie matki ssie. Brytyjczycy dają za mało? Może Amerykanie dadzą więcej. W zasadzie Stalin zamierza zagrać tak, by nie mieli wyboru. Po poprzedniej wojnie Amerykanie przedstawili na konferencji pokojowej propozycję podziału Niemiec na dwa państwa (to też ciekawy fragment „PAKTU Z HITLEREM), Saksonię i Bawarię. Z granicą biegnącą głównym grzbietem Gór Harzu. Wtedy Brytyjczycy i Francuzi nie zgodzili się na taki podział; teraz on, Stalin, nie będzie pytać ich o zdanie (Francji zresztą nie ma). Posyła Mołotowa z misją. Niech spotka się w Gibraltarze z amerykańskim Sekretarzem Stanu Cordellem Hullem, przyciśnie go do muru, niech nawet posunie się do szantażu, ale niech mu taką część Niemiec przywiezie.

I tak właśnie rozpoczął się rok 1943: Stalin ponownie dostał to, co chciał. W Europie. Mając przyobiecaną Polskę, zaczyna myśleć, jak ją skutecznie utrzymać. Bo okupacja jako taka w grę nie wchodzi. Ponownie pozwala dać zgodę na utworzenie polskiego, ale tym razem podległego Sowietom wojska. Ma w Moskwie komunistów ze Związku Patriotów Polskich. Oni stworzą posłuszny mu rząd. W samej Polsce ma Polską Partię Robotniczą i komunistyczną partyzantkę, Gwardię (później Armię) Ludową, z której utworzy się organy bezpieczeństwa. Wszystko się spina – będzie mieć Polskę niby niepodległą, a rzuconą pod jego buty. [Przypomnę: to była wizja Marchlewskiego, przedstawiona 18 listopada 1918 roku na posiedzeniu Komitetu Wykonawczego Międzynarodowej Rady Rewolucyjnej.] Z Czechami pójdzie jeszcze łatwiej. Ich emigracyjny rząd w Londynie sam zaproponował stworzenie podległego mu wojska. Czechy też jego.

Stalin oczyma wyobraźni już widzi te trzy potężne kliny. Z Czech przez Bawarię ku Zagłębiu Saary. Z Turyngii ku bogatej Nadrenii i Westfalii. Z Meklemburgii przez całe Północne Niemcy aż po granicę holenderską. Z Danią zajętą niejako po drodze. Będzie mieć punkty wyjścia, doskonałe punkty wyjścia do takiego natarcia. Teraz musi zadbać o to, aby mógł mieć w Polsce i Czechach bazy dla jednostek odwodowych i wojsk drugiego rzutu. Oczywiście dość blisko od planowanej linii pierwszego natarcia. Czechy nie problem. Już przed wojną współpracowały z Krajem Rad;  teraz, znaczy się po wojnie, zgodzą się zapewne, by Armia Czerwona stała się gwarantem ich bezpieczeństwa. Polska? Jej przedwojenna granica z Niemcami za daleko od przyszłego frontu. Rezerwy muszą być znacznie bliżej. Tylko jak to osiągnąć?

Pod koniec 1943 roku Stalin ponownie dostał to, co chciał. W Teheranie. Od Amerykanów i Brytyjczyków.  Polska odda Rosji ziemie na wschód od linii Curzona; w zamian dostanie część Prus Wschodnich, Śląsk i Pomorze. Rząd w Londynie przestał się liczyć, a on rozkaże, by polscy komuniści powołali nowy rząd. Komunistyczny rząd, który podpisze taki układ graniczny, jaki on na stole położy. Taka była polityka Stalina przez cały 1944 rok, a ich zwieńczeniem była konferencja w Jałcie. Granica na linii Curzona zatwierdzona. Polski rząd londyński zmuszony do współpracy z komunistycznym rządem tymczasowym. Wywiezienie Niemców z Polski, Czech, Słowacji i Węgier. I, co najważniejsze, Niemcy ostatecznie podzielone na cztery strefy okupacyjne, przy czym niemieckie ziemie, które ma dostać Polska zostały uznane jako część sowieckiej strefy okupacyjnej, albowiem Churchill sprzeciwił się oddaniu ich Polsce wprost; o ich losie ma zdecydować konferencja pokojowa. Po wojnie. Ale nie tak zaraz po wojnie. Bo denazyfikacja, demilitaryzacja, dekartelizacja… To potrwa. Osądzenie niemieckich zbrodniarzy wojennych też. A im dłużej, tym dla Stalina lepiej, bo będzie mógł na tych już nie-niemieckich a jeszcze nie-polskich ziemiach utrzymywać swoje dywizje. Wiele dywizji… I to się Stalinowi bardzo podoba.

Zbliżająca się ostateczna klęska Niemiec, paradoksalnie, zmusza Stalina do postawienia pytania, jak wykonać operację „CEL WISŁA!”? Będzie mieć na zachód od Łaby Amerykanów, a na północy Brytyjczyków (bo Francuzami nie ma co sobie głowy zawracać). Na początku będzie ich dużo. Będą dobrze uzbrojeni, będą mieć zaopatrzenie. I, co najważniejsze, to doborowi żołnierze, którzy nauczyli się walczyć z Niemcami i wygrywać. Jak długo będą w takiej sile w Europie? Stalin pamięta powiedzenie, że historia lubi się powtarzać. Po I wojnie Amerykanie szybko wycofali swoje wojska z Europy. A po tej? Na pewno będą musieli pozostawić spore siły policyjne do pilnowania Niemców. Ale to będą siły policyjne, a nie dywizje pancerne. Tylko czy tak zrobią? Chyba będą musieli. Stalin liczy na… Japończyków! Wie, że żołnierze japońscy bronią się do śmierci. Nie kapitulują; wolą popełnić samobójstwo, ale wcześniej zabijają tylu Amerykanów, ilu się da. A skoro tak walczą na „obcych” wyspach, to ich determinacja na wyspach macierzystych będzie jeszcze większa. Będą walczyć o każdą wieś, każde miasto, o każdy dom czy pagórek. Amerykanie poniosą potężne straty. Będą potrzebować uzupełnień. Żołnierzy doświadczonych w walkach w „miejskiej dżungli”. A takich mają tylko w Europie. Owszem, pozostawią w Europie jakieś tam siły okupacyjne, ale najlepsze jednostki popłyną do Japonii. A to, co pozostanie, łącznie z Brytyjczykami i Francuzami nie będzie dla jego Armii Czerwonej przeciwnikiem!

Stalin nie docenił Amerykanów. I przecenił Japończyków. Amerykanie zbudowali bomby atomowe i podjęli decyzję o ich zrzuceniu na Japonię. Skutek był taki, że pierwszy raz w historii japoński cesarz wyraził się jasno i prostymi słowy: proszę ogłosić kapitulację Japonii. I wystąpił (też pierwszy raz w historii) z radiowym przemówieniem do narodu. Japonia poddała się, zanim Amerykanie wylądowali na wyspach… Wojska Stalina stały tymczasem naprzeciw potężnych Amerykanów i nic nie wskazywało, że to się w ciągu roku czy kilku lat zmieni.

Czy po śmierci Stalina operacja „CEL WISŁA!” została zarzucona? Nie. Powstały w latach 50-tych ubiegłego stulecia Układ Warszawski miał być sojuszem obronnym. Tyle, że zadania do obronnych nie należały. W jego ramach Ludowe Wojsko Polskie miało wyznaczony cel (dziś nie jest to już tajemnicą): zdobycie Danii…

Operacja „CEL WISŁA” – powrót?

Patrząc się na politykę Putina mam złe, niestety, przeczucie, że chce on stać się tym przywódcą Rosji, który skutecznie zrealizuje zadanie „CEL WISŁA”. Zaatakował Ukrainę i od blisko pięciu lat prowadzi tam działania wojenne. Dziwna ta wojna. Putin ma siły i środki, dzięki którym mógłby przełamać linię frontu i, najdalej w ciągu kilku miesięcy, dojść do granicy Ukrainy z Polską, Słowacją i Węgrami. Mógłby, ale tego nie robi. Nieudolność? Wątpię. Jego ludzie realizują dobrze przemyślany plan. Rosyjska armia wykrwawia Ukrainę. [Bo nie sztuka przetoczyć się przez Ukrainę; pobity kraj trzeba jeszcze utrzymać w ryzach; im większe straty poniosą ukraińskie wojska, tym mniej „potencjalnych partyzantów: zostanie przy życiu. Nie bez znaczenia jest także złamanie morale cywili – już mają dość. Jeszcze trochę, a rosyjską okupację ale przy zakończeniu działań wojennych będą uważać za „spełnienie marzeń”.] Przy okazji wysysana jest broń i amunicja z krajów NATO. I, podobnie jak to miało miejsce w Wietnamie, Rosja testuje nowe środki bojowe. Drony. Putin już wie, że kraje NATO zaspały. Mają potężne siły pancerne i lotnictwo, ale nie mają skutecznej obrony przeciw dronom. To znaczy mają, i owszem, ale zbyt mało i, w dodatku, bardzo drogich – wystarczy wspomnieć, że jeden pocisk do wyrzutni Patriot typu PAC-2 GEM-T to koszt ok. 5-7 milionów dolarów za sztukę. Na deskach projektowych leżą wprawdzie „nieco tańsze” wersje, jak choćby PAC-3 ACE, ale i ich cena jednostkowa ma kształtować się na poziomie ok. 2 milionów $. I jeszcze ich nie ma w sprzedaży. Może za kilka lat… Tymczasem Rosjanie produkują osiągające blisko 1000 km/h odrzutowe drony (np. typu Gierań 5 czy Shahed) po koszcie 100 tysięcy USD za sztukę. Robią ich, ponoć, nawet powyżej tysiąca sztuk miesięcznie. [Łatwo sobie policzyć: zestrzelenie tysiąca rosyjskich dronów (wyprodukowanych za 100 milionów dolarów) rakietami systemu Patriot kosztowałoby, bagatela, 5-7 MILIARDÓW $.] Można wprawdzie użyć lotnictwa, ale godzina lotu F-35 to koszt 150.000 zł (przed podwyżkami cen paliw). Pocisków mamy mieć AŻ 232 [!] sztuki; kosztują 219 MILIONÓW dolarów.

Jedności w NATO nie ma od dawna. Węgry i Słowacja już zapowiedziały, że nie dadzą się wciągnąć

w wojnę z Rosją. Niemcy? Oni od dawna psioczą na sankcje wobec Rosji, przez które mają drogi gaz

i coraz mocniej kulejący przemysł. Tęsknią za bismarckowską polityką opartą o dobry traktat z Rosją. My natomiast musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, skąd wziąć pieniądze na obronę naszego kraju.

Piotr H. „BARON”

You may also like

Ta strona korzysta z plików cookie, aby poprawić Twoje doświadczenia. Zakładamy, że się z tym zgadzasz, ale możesz zrezygnować, jeśli chcesz. OK Więcej

Polityka prywatności i plików cookie