Geneza patriotyzmu

Autor: Grzegorz Karwala Data: 12 April 2012 15:31

 

PATRIOTYZM

 Cóż to takiego?

 Mamy encykolopedyczno-wikipedystyczną definicję, która brzmi;

„Postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie, oraz chęć ponoszenia za nią ofiar; pełna gotowość do jej obrony, w każdej chwili. Charakteryzuje się też przedkładaniem celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, ...” Dalej nie zdecydowałem się cytować. Dlaczego? Wyłuszczę to później.

Ponadto mamy następującą frazę - „Dulce et  est pro patria mori”. Czyli – „Jak słodko i zaszczytnie jest umierać za ojczyznę.”

Rzymski Horacy to rozpowszechnił. Sformułowanie przyjęło się; Bo to takie górnolotne, szlachetne i miło wpadające w ucho. Tym, którzy wysyłali na wojnę, ono odpowiadało. Części samych zainteresowanych również mogło się podobać, dopóki nie poznali grozy wojny, bądź nie zostali na niej kalekami. Matkom zainteresowanych to ono musiało być już całkiem nie w smak. Tak samo żonom, za wyjątkiem tych, które widziały tym samym okazję do pozbycia się już niechcianego męża.

Tak się fajnie gada i pisze o patriotyzmie, lecz weźmy pod uwagę, iż najlepszym motywatorem jest posiadanie czegoś, co warto bronić przed cudzymi zakusami. Zerkając retrospektywnie do czasów starożytnych, to „wesoło” w tej materii nie było; W Mezopotamii był władca i grupa kapłanów. Reszta miała na nich ciężko pracować i miała guzik do gadania. Podobnie było w Babilonie, Egipcie, Persji. Kto miał motywację? Grupa trzymająca władzę miała na pewno. Reszta, to już nie bardzo, ale ginąć musieli za ojczyznę władcy. Chociaż nie; Mieli wybór. Jak im to bardziej pasowało - mogli zginąć z rąk władcy. W ten sposób właśnie budowano siłę ówczesnych państw.

Jednak w pewnym, dziejowym momencie, coś w tej materii drgnęło. A zaczęło się tak;

„W wyniku wielkiej reformy rolnej (wprowadzenie przypisywane Likurgowi) ziemia należąca do Sparty została podzielona na 9 000 działek (kleroj). Następnie ziemię przekazywano Spartiatom wraz z przypisanymi do niej helotami, którzy zajmowali się uprawą roli jakkolwiek byli pozbawieni praw obywatelskich i osobiście poddani Spartiatom. W zamian razem z całą rodziną mieli być w stałym pogotowiu bojowym.”

Niekoniecznie Likurg; Ten spartański regent i prawodawca musiał dokonać owej rewolucyjnej zmiany, bo nie ma pewności czy naprawdę istniał. Tak, czy siak, doszło do nowej jakości w relacjach między władcą a poddanymi; Jednak nie wszystkimi. Zaszczyt obdzielenia ziemią wraz z żywym inwentarzem (w tym ludzkim – heloci), dotknął tych, którzy mogli być pomocni władcy do tzw. „pro patria mori”. Tym samym w części dzisiejszej Grecji doszło do tego, co w Europie nastąpiło ok. 2000 lat później. Można by to przyrównać do Rzeczypospolitej Szlacheckiej, czyli Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Tutaj widzę korzenie patriotyzmu. Wreszcie Lud, a przynajmniej jego część, miał o co walczyć we własnym interesie.

Takie były początki patriotyzmu, który na tamten czas pomógł obronić się Sparcie w konfrontacji z Persami.

 

Made by poldas – Prawa autorskie zastrzeżone, za wyjątkiem przytoczonych cytatów.

 


avatar
O autorze: Grzegorz Karwala

Redaktor naczelny serwisu, absolwent Akademii Pedagogicznej w Krakowie, interesuje się zagadnieniami politycznymi i technicznymi XX wieku.

DODAJ KOMENTARZ

Imię i nazwisko:

Adres email:


Tysiąc dodać jeden? (odpowiedź liczbowa)


Treść komentarza:

Komentarze (6)

poldas
13 April 2012 11:05

Mniej więcej 700 lat przed narodzeniem Chrystusa, w dzisiejszej Grecji powstała inna forma rządów. Zasadnicza różnica polegała na tym, że władca nie był już w stanie dyktować swoich warunków poddanym, lecz musiał się również z nimi liczyć.
Czy istniała w starożytności własność prywatna? Jak najbardziej - Władca Państwa Sumerów, Babilonu, Asyrii, Egiptu był właścicielem ziemi i swoich poddanych.
Nie miejmy jednak złudzeń, że tacy monarchowie absolutni rządzili całkiem samodzielnie; Była też warstwa kapłanów (strażników wiedzy)i grupa możnych, z którymi władca nieoficjalnie musiał się liczyć.
Przełom w relacjach między władcą, a poddanymi nastąpił dopiero w Sparcie. Dwa wieki później, coś podobnego i to na większą skalę, nastąpiło w Atenach.
Właśnie w tym okresie i na tym obszarze postrzegałbym zaczątki demokracji obywatelskiej.
Proszę również nie zapominać, że mamy powyżej do czynienia z felietonem. Taka formuła winna zmuszać do myślenia, ale nie do narzucania poglądów.

natchor
13 April 2012 10:45

"Był jeszcze jakiś znany Nam dzisiaj Horacy, skoro używasz określenia rzymski?" A w czym to przeszkadza? Szukasz dziury w całym. Zresztą ma to sens, bo ja znam osobiście pewnego Horacego i wcale nie pochodzi z Rzymu..."W Średniowieczu byli sami królowie", co jest uproszczeniem i przekłamaniem- polecam zajrzeć chociaż na początek do prof. A. Ziółkowskiego" - to że były tam i inne warstwy społeczne jest rzeczą oczywistą i myślący, wykształcony człowiek ten fakt sobie dopowie. Ponadto autor napisał "reszta miała na nich ciężko pracować (...)". Wynika z tego, iż oprócz władców i kapłanów ktoś tam jeszcze był.
Co do Sparty to nie było tam jako takiego władcy. Niby królowie byli ale ich funkcje były inne.

Gość: kalki
13 April 2012 00:13

W takim razie, proszę o przykłady na podstawie, którym ta /teza/ się obroni. Interesują mnie przykłady poparte, źródłowo- w końcu to poważny portal historyczny.
Ale zacznijmy od pytania: Czy w starożytności, poruszamy się po cywilizacjach Bliskiego Wschodu, istniała /własność prywatna/ ?

Gość: kalki
13 April 2012 00:13

W takim razie, proszę o przykłady na podstawie, którym ta /teza/ się obroni. Interesują mnie przykłady poparte, źródłowo- w końcu to poważny portal historyczny.
Ale zacznijmy od pytania: Czy w starożytności, poruszamy się po cywilizacjach Bliskiego Wschodu, istniała /własność prywatna/ ?

Gość: poldas
13 April 2012 00:08

Ten felieton ma tezę, którą jestem w stanie obronić. Powiązanie kwestii obrony własności prywatnej z wymogami aktualnego władcy, było specyficzną nowością w starożytności.
Proszę o tym nie zapominać.

Gość: kalki
12 April 2012 23:11

"Rzymski Horacy to rozpowszechnił." Był jeszcze jakiś znany Nam dzisiaj Horacy, skoro używasz określenia rzymski? "W Mezopotamii był władca i grupa kapłanów." to tak, samo jakbyś napisał "W Średniowieczu byli sami królowie", co jest uproszczeniem i przekłamaniem- polecam zajrzeć chociaż na początek do prof. A. Ziółkowskiego.
Zabawne w tym wszystkim, jest to przejście od ustrojów Asyrii, Babilonii, państwa Hetytów, czy też Egiptu, do ustroju Sparty. Pierwsza sprawa, należy sobie zdać sprawę, z tego jaką pozycje mieli dobrze urodzeni Spartiaci, a heloci. Jaki był ich wzajemny stosunek, i w końcu kim byli periojkowie i ich sytuacja...
"Ten spartański regent i prawodawca musiał dokonać owej rewolucyjnej zmiany" skoro nie wiadomo, czy Likurg istniał, dlaczego określasz, jego jako /regent/ ?
Bzura, nie można tego przyrównać... do I Rzeczypospolitej.

A teraz do książek, i proszę zapoznać się z hipotezami historyków na temat /świadomości narodowej", który wieku zaczęła się wykształcać. Czy czasem w starożytności walczyło się za władcę? Co do całości, napisane z postawioną z góry tezą, z anachronizmami...

OSTATNIO NA FORUM
PARTNERZY

STATYSTYKI
Użytkowników: 1576
Artykułów: 459
Komentarzy: 224

forum webmasterskie, tworzenie stron www, forum webdesign